FR   NL

Woonvormen bij Roma

Doelstellingen

  • Kunnen verwoorden dat de Roma verschillende woonvormen kennen.
  • Kunnen verwoorden waarom je een voorkeur hebt voor een bepaalde woonvorm.
  • Je ideale woning met behulp van beeldmateriaal op een creatieve manier vormgeven (collage).

van gogh

Ter info...

Roma overal ter wereld leven in de meest diverse omstandigheden. Zo zijn er ook Roma die nog steeds rondtrekken in woonwagens zoals hun verre voorouders, al betreft dit amper 5% van alle Roma.

In veel landen is een groot deel van de Roma arm. Ook in België is dat zo. Er zijn echter ook rijke Roma, van wie sommige in overdadig versierde huizen wonen. Ook van hen hebben mensen vaak een negatief beeld: het geld zou met illegale of criminele activiteiten zijn vergaard. Men verwijst naar rijke Romafamilies wel eens als een "maffia". Echter, hoewel er zeker Roma zijn die zich schuldig maken aan strafbare feiten, mogen we dit niet generaliseren.

De diversiteit aan woonvormen bij Roma vind je terug in de fotoreeks.

Maar ondanks de verschillen hebben al deze woonvormen bij Roma toch nog iets met elkaar gemeen. Roma-specialist Maurits Eycken noemde dit een "woonfilosofie":

1. Mensen lopen makkelijk bij elkaar binnen en buiten. Er zijn geen echte 'grenzen' tussen de huizen van families die deel zijn van dezelfde gemeenschap. Soms halen mensen zelfs binnenmuren of -deuren weg in een gebouw om dichter bij elkaar te wonen;

2. Veel Roma verhuizen vaak. Ze houden er altijd rekening mee dat ze misschien zullen moeten of willen verhuizen.

Activiteiten

Inleidende activiteit: fotoreeks

Beschrijving activiteit

Fotoreeks wonen

Activiteit 1: mijn ideale woning

Activiteit 2: het recht op wonen - niet voor iedereen werkelijkheid

Beschrijving activiteiten

Picto's wonen

Extra: een kleine geschiedenis van de woonwagen

Enkele Romagroepen leven in woonwagens of caravans. In België noemen we deze groepen "Woonwagenbewoners". Vroeger waren er veel meer Romafamilies die rondtrokken. In de loop der tijden veranderden hun woonwagens van uitzicht...

De eerste woonwagens

Vanaf de Middeleeuwen trokken sommige Roma rond in wagens die gemaakt waren van hout en rieten vlechtwerk. Deze eerste wagens werden vaak getrokken door ossen en hadden een vilten kap. Het waren eenvoudige wagens, nog niet ingericht als woning.

De pipowagen

Aan het begin van de negentiende eeuw worden de eerste woonwagens ingericht met meubilair, waardoor het echte huizen op wielen worden, met ramen, deuren en een schoorsteen. De wagens werden getrokken door één of meer paarden. Aan de buitenkant waren ze meestal beschilderd en versierd met houtsnijwerk. Hoe mooier de woonwagen was versierd, hoe rijker de familie was.
Wanneer de eigenaar van een woonwagen stierf, was het de gewoonte de wagen zelf en een deel van de bezittingen van de overledene te verbranden, zodat zijn geest rust zou vinden.

De eerste echte houten woonwagens worden ook wel pipowagens genoemd. Ze werden vaak gebruikt door rondreizende circusartiesten.

De moderne woonwagen

Rond 1950 begonnen houten woonwagens uit de mode te raken. Vandaag wonen de meeste woonwagenbewoners in een caravan, getrokken door een auto of tractor. Je mag een woonwagen niet om het even waar parkeren, daarom bestaan er speciale woonwagenterreinen. Sommige woonwagenbewoners trekken rond van terrein naar terrein, anderen blijven altijd op hetzelfde terrein. Hun woonwagens worden soms uitgebouwd tot een soort bungalows. Er is bijna altijd een tekort aan terreinen, waardoor velen moeilijk een plaatsje vinden...

 

Kleuren

Zelf aan de slag: kleurplaten met traditionele motieven die werden gebruikt om woonwagens te versieren.

Bronnen

  • Maurits Eycken, Roma-zigeuners: overleven in een industriële samenleving. Acco, 2006.
  • Thomas Acton & Gary Mundy (eds.), Romani Culture and Gypsy Identity. University of Hertfordshire Press, 1997
  • Wikipedia: “woonwagen”, “verdine”, “vardo"
ICTBoost Webdesign - PC-Service